Fonetiek en fonologie

Of een naam goed klinkt, is een van de aspecten van een merknaam die je vrij goed zelf kunt beoordelen, zonder vakkennis. Basiskennis van fonetiek (algemene klankleer) en fonologie (taalspecifieke klankleer) helpt je echter om te begrijpen waarom dat zo is.

Het begint met een doorgesneden hoofd

Bij de productie van menselijke spraak zijn verschillende organen betrokken, zoals in onderstaande doorsnede is aangegeven. Lucht die vanuit de longen wordt uitgeademd, wordt op verschillende manieren gemanipuleerd en dat resulteert in de tientallen klanken waarmee we herkenbare taal maken.

articulatieplaatsen-doorsnede604

Klinkers

Het verschil tussen klinkers en medeklinkers is dat bij klinkers de lucht bijna ongestoord naar buiten wordt gevoerd. Bij gewone spraak (niet bij fluisteren) worden bij klinkers de stembanden in trilling gebracht, wat je goed kunt voelen door bij de uitspraak je hand ter hoogte van je strottehoofd te leggen. Welke klinker geproduceerd wordt, hangt af van de manier waarop mondholte door de stand van de tong, de hoogte van de kaak en de vorm van de mond wordt vormgegeven. Klinkers worden ingedeeld naar de stand van de lippen (gerond-ongerond), de nabijheid van de tong en het gehemelte (hoog-laag), de positie van het hoogste deel van de tong (voor-achter) en de lengte (kort-lang).